Określanie tempa metabolizmu i wydatku energetycznego pracowników (pomiar poza zakresem akredytacji)
Ocena ciężkości pracy jest istotnym elementem oceny warunków pracy. Pozwala określić wydatek energetyczny pracownika podczas wykonywania obowiązków zawodowych oraz właściwie ocenić obciążenie organizmu związane z wykonywaną pracą.
Oceny tempa metabolizmu dokonujemy zgodnie z wymaganiami odpowiednich norm:
- PN-EN 28996– Oznaczanie metabolicznej produkcji ciepła,
- PN-EN ISO 8996 – Określanie tempa metabolizmu.
Jak przebiega ocena?
Ocena przeprowadzana jest na wytypowanych stanowiskach pracy i obejmuje wszystkie czynności wykonywane przez pracownika w trakcie zmiany roboczej.
W pierwszej kolejności sporządzany jest chronometraż pracy, w którym uwzględnia się poszczególne czynności oraz czas ich trwania. Pozwala to dokładnie określić sposób organizacji pracy i udział poszczególnych czynności w całej zmianie.
Następnie każda czynność jest szczegółowo analizowana z uwzględnieniem m.in.:
- rodzaju wykonywanej pracy,
- pozycji ciała przyjmowanej przez pracownika,
- zakresu wykonywanych ruchów,
- zaangażowania poszczególnych grup mięśniowych,
- intensywności wykonywanych czynności,
- czasu trwania poszczególnych czynności.
Wydatek energetyczny w czasie zmiany
Na podstawie przeprowadzonej analizy dla każdej czynności określane jest tempo metabolizmu. Uwzględniając uzyskane wartości oraz czas wykonywania poszczególnych czynności, wyznaczane jest tempo metabolizmu dla całej zmiany roboczej.
W dalszym etapie określany jest efektywny wydatek energetyczny, który stanowi podstawę do oceny ciężkości pracy.
Dzięki analizie całej zmiany możliwe jest uwzględnienie zarówno czynności wymagających dużego wysiłku fizycznego, jak i okresów wykonywania prac o mniejszym obciążeniu.
Dlaczego warto wykonać ocenę?
Prawidłowo przeprowadzona ocena wydatku energetycznego pozwala na:
- określenie stopnia ciężkości wykonywanej pracy,
- ocenę obciążenia fizycznego pracowników,
- identyfikację czynności powodujących największe obciążenie organizmu,
- ocenę organizacji pracy i czasu wykonywania poszczególnych czynności,
- dostarczenie danych niezbędnych do oceny warunków pracy,
- właściwe udokumentowanie przeprowadzonej oceny.
Ocena dopasowana do rzeczywistego charakteru pracy
Każde stanowisko pracy jest analizowane indywidualnie. Podczas oceny uwzględniamy rzeczywisty przebieg zmiany roboczej, charakter wykonywanych czynności oraz sposób ich realizacji przez pracownika.
Wynikiem oceny jest dokumentacja pozwalająca na określenie wydatku energetycznego i ciężkości pracy na analizowanym stanowisku.
Laboratorium Higieny Pracy